Διαδικτυονόμαστε αλλά δεν αγαπιόμαστε!

By: John Tsipas 0 comments

Είναι το διαδίκτυο εργαλείο συνεργασίας ή κυριαρχίας;...
Της Βάσιας Ζαριφοπούλου*

Πριν από ένα χρόνο η δημοσκόπηση της εταιρείας Ipsos «France 2013: Νέα ρήγματα» έπεσε σαν αιφνίδιος κεραυνός στα ΜΜΕ, τονίζοντας ότι η κρίση αποδυνάμωσε την πρόθεση της ανάδειξης πτυχών εθνικής συνείδησης απορρίπτοντας την πολιτική.
Η εφημερίδα «Le Monde» κυκλοφόρησε με τον τίτλο: « Ανησυχητικές τάσεις στη γαλλική κοινωνία». Η αντιεξουσιαστική ιδεολογία της περιόδου 1960-70 υποχώρησε δραματικά. Το 87 % των Γάλλων πιστεύουν ότι χρειάζονται μια πραγματική ηγετική μορφή στη Γαλλία για να αποκατασταθεί η τάξη και το 86 % (με πολιτική ιδεολογία σε σύγχυση) πιστεύουν ότι η εξουσία είναι μια αξία που έχει -αδίκως- πολύ συχνά επικριθεί. Σίγουρα και μ’ αυτήν την έρευνα θα πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί, διότι δεν γνωρίζουμε τον τρόπο με τον οποίο τέθηκαν οι ερωτήσεις ούτε κυρίως την κατανόηση του όρου «εξουσία» και την πολυσημία του από τους υποστηρικτές ή τους αρνητές του. Αν η δυσπιστία επιδεινώνεται, πρέπει να εξακολουθούν να θυμούνται οι Γαλλίδες και οι Γάλλοι ότι η συνεργασία και η επανεφεύρεση των κοινωνικών δεσμών, είναι η μόνη ρεαλιστική απάντηση στην μάστιγα της απόσυρσης από τα κοινά και στην εσωστρέφεια.

Αν και η ανάγκη μας για εξουσία είναι αδύνατο να ικανοποιηθεί…
αυτό το συναίσθημα, η ανάγκη μας δηλαδή για περισσότερη εξουσία, που απορρέει από μια δυσφορία που αισθανόμαστε κάθε μέρα για να αντιμετωπίσουμε τις εντάσεις της κοινωνίας, είναι πανταχού παρόν : στην πολιτική ασφαλώς , όπου το καθεστώς ευνοεί την πρωτοκαθεδρία των Αντιπροσώπων σε βάρος της οποιασδήποτε μορφής συμμετοχικής δημοκρατίας , αλλά πολύ περισσότερο στον κόσμο της εργασίας, όπου το καθεστώς προωθεί ολοένα και περισσότερο μια οργάνωση με πυραμιδική βάση ελέγχου. (Σχήμα 4: http://tonoikaipnevmata.wordpress.com/2014/01/13/συστημική-μόχλευσις-υπέρ-της-ελληνικ/).

Ωστόσο, το διαδίκτυο δεν μας υποσχέθηκε την καινοτομία μιας εποχής αυτο- οργανωμένης συλλογικότητας, όπου η δωρεάν διανομή πληροφοριών και η ανταλλαγή απόψεων θα ήταν ελεύθερη και ανεξάρτητη; Γιατί η συλλογική νοημοσύνη, πολλαπλασιαζόμενη με το διαδίκτυο , δεν κατάφερε να ανατρέψει τις παραδοσιακές σχέσεις εξουσίας; Θα μπορούσαμε μάλιστα να αναρωτηθούμε για ποιο λόγο φαίνεται να έχει δραματικά ενισχυθεί η ανάγκη των ανθρώπων για εξουσία. Τι έχει συμβεί;
Γιατί οι άνθρωποι αισθάνονται ότι χρειάζονται αυτή την εξουσία; Πώς μπορούμε να πιστέψουμε ότι ένας ηγέτης είναι αυτός και μόνο αυτός, που θα βάλει τα πράγματα στη θέση τους - λαμβάνοντας υπόψη ότι το διαδίκτυο δεν παύει να προσπαθεί να δείχνει τα όριά του; Γιατί ο έλεγχος, οι ιεραρχίες, οι διαδικασίες φαίνεται ότι αναπτύσσονται σε βάρος της αυτονομίας και της συνεργασίας; Γιατί οι ηγέτες μας είναι τόσο ανίκανοι;

Κατά τον Thomas Chamorro-Premuzic, καθηγητή Ψυχολογίας Επιχειρήσεων στο University College του Λονδίνου και συνιδρυτή της Metaprofiling, ο κύριος λόγος για την ανισορροπία μεταξύ των φύλων σε ηγετικούς ρόλους βασίζεται στην αδυναμία μας να διακρίνουμε την εμπιστοσύνη από την ικανότητα-αρμοδιότητα, εξήγησε στο Harvard Business Review . Αυτό σημαίνει ότι έχουμε την τάση να ερμηνεύουμε τα σημάδια της εμπιστοσύνης ως σημάδια αρμοδιότητας . Το χάρισμα και η γοητεία συχνά συγχέονται με τις ηγετικές ικανότητες. Επιπλέον , έχουμε την τάση να εκλέγουμε ως επικεφαλής άτομα εγωκεντρικά με ναρκισσισμό, χαρακτηριστικά προσωπικότητας που εμφανίζονται πιο συχνά στους άνδρες παρά στις γυναίκες . Ο Φρόιντ είχε ήδη υπογραμμίσει πως οι μαθητές αντικαθιστούν τις ναρκισσιστικές τάσεις των ηγετών τους από εκείνες των δικών τους, έτσι ώστε η αγάπη τους για τον ηγέτη να είναι μια συγκεκαλυμμένη μορφή της φιλαυτίας τους ή ένα υποκατάστατο της αδυναμίας τους να αγαπούν τον εαυτό τους.

Όποιο και αν είναι το πεδίο δράσης, οι καλύτεροι ηγέτες εξακολουθούν να είναι οι ταπεινοί άνθρωποι ... Γι’ αυτό και οι ανίκανοι πιο συχνά προωθούνται σε θέσεις διαχείρισης και ηγεσίας απ’ ότι οι αρμόδιοι και ικανοί. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι με αυτές τις κακές τους ηγεσίες, οι εταιρείες, οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί καταλήγουν να έχουν κακοδιαχείριση. Η συλλογική νοημοσύνη οδηγείται από δύο αντικρουόμενες παρορμήσεις: την επιθυμία για ελευθερία και την επιθυμία για συνεργασία.

Η ηγεσία είναι μια κοινωνική κατασκευή και καθώς οι τελετουργίες, οι κανόνες και οι διαδικασίες εισέβαλαν δυναμικά σε όλους τους οργανισμούς και έχουν καταστεί οι νέες μορφές εξουσίας, η ενίσχυση της υποταγής μας στην εξουσία υπερτερεί μειώνοντας την επιθυμία μας για συνεργασία.

Γιατί προτιμούμε την απλούστευση επιλέγοντας την εξουσία ; Ενώ ζούμε σε ένα πολύπλοκο κόσμο , ή hypercomplex , έχουμε την τάση να προτιμούμε την απλούστευση σε κάθε πρόβλημα: Μία, και μόνο μία λύση! Με αυτή την έννοια, ο αρχηγός , ο ηγέτης είναι αυτός που φέρνει το όραμα, τη στρατηγική, την κατεύθυνση για να φωτίσει την πολυπλοκότητα . Δεν υπάρχει αμφιβολία τότε ότι ο κόσμος της ψηφιακής οικονομίας είναι στοιχειωμένος από τους ηγέτες του, τους ηγέτες που κινητοποιούν τις καινοτομίες, όπως π.χ. ο Steve Jobs. Εντούτοις υπάρχει σύγχυση μεταξύ των όρων «ηγεσία» και «διαχείριση", αναφέρει ο ειδικός στη διαχείριση John Kotter. Η διοίκηση (management) διαχειρίζεται την πολυπλοκότητα, ενώ η ηγεσία ( leadership) διαχειρίζεται την αλλαγή. Η μία δεν αντικαθιστά την άλλη, αλλά τη συμπληρώνει. Αλλά για τον Kotter, οι επιχειρήσεις σήμερα βρίσκονται αντιμέτωπες με υπερβολική διαχείριση και όχι αρκετή ηγεσία .

Στο τελευταίο του βιβλίο, «Μαζί για μια ηθική της συνεργασίας», ο Richard Sennett εξήγησε ότι η εντολή έγινε πια ένα αντικείμενο που δεν έχει πλέον καμία σχέση με την εξουσία . Η αποδοχή της εξουσίας δεν είναι μόνο συνάρτηση του τι θεωρείται νόμιμο ή όχι, συνδέεται κυρίως με την ανάγκη των ανθρώπων να «πιστεύουν» ακόμη και μέσω της επικρίσεως της νομιμότητας των ηγετών, των θεσμών, των ιεραρχιών. Οι διαδικασίες, οι τελετές, οι κανόνες είναι εργαλεία που χρησιμοποιούνται όχι μόνο για προστασία, αλλά περισσότερο για την αποφόρτιση του άγχους.

«Δεν είναι η εξουσία που εξαφανίζεται αλλά η νομιμότητά της, ο τρόπος που έχει κατασκευασθεί και επιβληθεί. Δεν έχουμε φθάσει στην κατάργηση της εξουσίας αλλά σε ένα διάλογο περί της νομιμότητάς της.», λέει ο Boris Beaude, ο οποίος θεωρεί ότι είναι ορθότερο να μιλάμε για «διανεμημένη ικανότητα» παρά για «συλλογική νοημοσύνη».

Όπως λέει ο Benjamin Bayart, η εκτύπωση έχει διδάξει τους ανθρώπους να διαβάζουν, το διαδίκτυο τους δίδαξε να γράφουν. Βεβαίως, το διαδίκτυο τους ενθαρρύνει όλους να συνεισφέρουν. Όμως απέχουμε πολύ από την πραγματικότητα της συμμετοχής όλων παγκοσμίως, ακόμη και αν το Διαδίκτυο έχει αλλάξει τα πράγματα. Πράγματι, τα εργαλεία δεν είναι αρκετά. Η πνευματική και κοινωνική ικανότητα για να τα κατανοήσει και να χρησιμοποιήσει όλες τις δυνατότητες τους ένας χρήστης, δεν είναι ισότιμα κατανεμημένη.

Οι μορφές συνεργασίας μέσω του διαδικτύου βασίζονται σε διαδικασίες που διανέμονται συχνά αυταρχικά ως μια επιβολή εξουσίας.

Τελικά η εξαφάνιση της εξουσίας είναι μια ψευδαίσθηση;

Παρ’ ότι το Διαδίκτυο μειώνει το κόστος της επικοινωνίας, δεν μειώνει όμως την ανάγκη των χρηστών για «χαρισματικούς» ηγέτες και ιεραρχίες.
Η ψευδαίσθηση της συλλογικής συμμετοχής στην πολιτική διαδικασία, χωρίς τη διασφάλιση ότι οι ενέργειές μας λαμβάνονται σοβαρά υπόψη δεν είναι ένα καλό μοντέλο για να ξαναφτιάξουμε την πολιτική , λέει ο Morozov.
Το Internet είναι πολιτική, υπενθυμίζει ο Boris Beaude. Η διακυβέρνησή του είναι παιχνίδι της εξουσίας. «Αν η ποιότητα του δεν θέτει πλέον καμία αμφιβολία, οι επιχειρήσεις και οι κυβερνήσεις επιθυμούν να το κατακτήσουν, ώστε να γίνει κυρίαρχο στα δικά τους τα χέρια.»
«Η επιλογή όμως μεταξύ της ελευθερίας και της επιτήρησης είναι μια επιλογή της κοινωνίας» .

«Η αποστολή του Internet ήταν να καταργήσει τις αποστάσεις, να αυξήσει την ελευθερία της έκφρασης και την συλλογική νοημοσύνη, να προωθήσει την δωρεάν πληροφόρηση, να απομονώσει την εξουσία και να αντισταθεί σ’ όλους εκείνους, που θα ήθελαν να αναλάβουν τον έλεγχο διά της βίας. Κατά συνέπεια διαπιστώνουμε ότι απέτυχε και φθάνει στο τέλος του… Τα σύνορα επανατοποθετήθηκαν, η ελευθερία έκφρασης μπαίνει σε πλαίσια, οι ικανότητες είναι άνισα διανεμημένες, η εξουσία είναι πιο επικεντρωμένη από ποτέ. Παρακολουθούμε το τέλος του Internet! Αλλάζοντας τον χώρο αλλάζει την κοινωνική οργάνωση της ανθρωπότητας αλλά ο πλουραρισμός της ανθρωπότητας δεν θα αφήσει αμετάβλητο το διαδίκτυο!»

Είναι βέβαιο ότι κανείς σούπερ ήρωας δεν θα έρθει να μας σώσει. Ίσως, όπως λέει ο Paul Ariès στο τελευταίο βιβλίο του «Τα όνειρά μας δεν ταιριάζουν με τις κάλπες », θα πρέπει να απαλλαγούμε από τη φαντασίωση της υποταγής. «Η απώλεια πλούτου του ενός δημιουργεί το πεδίο για τον εμπλουτισμό του άλλου, οι ηγέτες δεν έχουν περισσότερη δύναμη από τους υπηκόους, οι υπήκοοι υπάρχουν μέσω της στέρησης που τους επεβλήθη. Σε μια εταιρεία ο μάνατζερ δεν μπορεί να σκέφτεται και να ζει ως παντοδύναμος εάν ο υφιστάμενός του δεν θεωρεί, παράλληλα, τον εαυτό του ανίκανο. Έτσι σε μια κοινότητα, οι εκλεγμένοι δεν ζουν ως παντοδύναμοι αν οι εκλογείς δεν θεωρούν τους εαυτούς τους ως ανίσχυρη δύναμη. Η εξουσία των μεν τρέφεται πάντα από την αδυναμία των άλλων».
Βεβαίως, η συλλογική νοημοσύνη, δικτυωμένη, ριζωμένη, επικεντρωμένη, αποκεντρωμένη, διανεμημένη ... δεν έχει ακόμη επιδείξει όλη την δύναμή της. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε το εγχείρημα.

Η εμπιστοσύνη, η συνεργασία, η αυτονομία και η ελευθερία είναι οι μόνες θεραπείες για την «αδυναμία» μας.

*Η Βάσια Ζαριφοπούλου είναι ζωγράφος, πτυχιούχος της Académie Royale des Beaux Arts de Bruxelles και δοκιμιογράφος.

Read More

Η ομιλία του Steve Jobs στο Stanford

By: John Tsipas 0 comments

Ο συνιδρυτής της Apple και διευθυντής των Pixar Animation Studios δεν βρίσκεται πια ανάμεσα μας, ωστόσο θα είναι πολύ δύσκολο να ξεχαστεί, όχι μόνον για τον καταλυτικό του ρόλο στην «επανάσταση των υπολογιστών» αλλά και για τα όσα κατανόησε και μας δίδαξε μέσα από την δύσκολη πορεία των τελευταίων του χρόνων.

Για την ζωή του και τον μακρύ και περιπετειώδη δρόμο του στον κόσμο των επιχειρήσεων και των υπολογιστών μπορείτε να διαβάσετε πολλά στην Wikipedia. Εδώ θα δούμε τον άνθρωπο Jobs, όπως σκιαγραφείται μέσα απο την ομιλία του  στο Stanford

Παρά το μακροσκελές του κειμένου αξίζει πραγματικά να την διαβάσετε, αν δεν το έχετε κάνει ήδη.

«Είναι τιμή μου που είμαι μαζί σας σήμερα στην τελετή αποφοίτησής σας από ένα από τα καλύτερα πανεπιστήμια στον κόσμο. Για να σας πω και την αλήθεια, αυτό είναι το πλησιέστερο που έχω φτάσει ποτέ σε τελετή αποφοίτησης. Σήμερα, θέλω να σας πω τρεις ιστορίες από τη ζωή μου. Αυτό, όλο κι όλο. Τίποτα σπουδαίο. Απλώς τρεις ιστορίες.

Η πρώτη έχει να κάνει με το πώς να ενώνεις σημεία.

Εγώ εγκατέλειψα τις σπουδές μου στο Κολέγιο Reed τους πρώτους 6 μήνες, αλλά παρέμεινα εκεί ως drop-in (σ.σ.: που είναι ο φοιτητής ο οποίος αντί για 4 χρόνια, επιλέγει να σπουδάσει μόνο για 2 χρόνια στο πανεπιστήμιο) για άλλους 18 μήνες, οπότε και τα παράτησα οριστικά. Γιατί το έκανα αυτό, λοιπόν;

Όλα άρχισαν προτού καν γεννηθώ. Η βιολογική μου μητέρα ήταν πολύ νέα, ανύπαντρη φοιτήτρια, και αποφάσισε να με δώσει για υιοθεσία. Πίστευε πολύ βαθιά ότι θα έπρεπε να υιοθετηθώ από απόφοιτους πανεπιστημίου, από μορφωμένους ανθρώπους δηλαδή, και έτσι όλα είχαν κανονιστεί, ώστε μόλις γεννιόμουν να με υιοθετούσαν ένας δικηγόρος και η γυναίκα του. Μόνο που, μόλις βγήκα από τη κοιλιά της μητέρας μου, οι δύο αυτοί άνθρωποι αποφάσισαν την τελευταία στιγμή ότι ήθελαν κορίτσι. Έτσι, λοιπόν, οι σημερινοί μου γονείς, οι οποίοι ήταν σε λίστα αναμονής τότε, έλαβαν ένα τηλεφώνημα στη μέση της νύχτας και άκουσαν κάποιον να τους λέει: «Έχουμε, αναπάντεχα, ένα νεογέννητο αγόρι. Το θέλετε;». Και είπαν: «Βεβαίως».

Η βιολογική μου μητέρα ανακάλυψε αργότερα ότι η θετή μου μητέρα ποτέ δεν είχε αποφοιτήσει από κανένα πανεπιστήμιο, και ότι ο θετός μου πατέρας δεν είχε αποφοιτήσει καν από γυμνάσιο. Έτσι, αρνήθηκε να υπογράψει τα έγγραφα στα οποία χρειαζόταν η συμφωνία της, ώστε να οριστικοποιηθεί η υιοθεσία μου. Υποχώρησε, όμως, λίγους μήνες αργότερα, όταν οι θετοί μου γονείς υποσχέθηκαν ότι κάποια μέρα θα με έστελναν σε πανεπιστήμιο. Να μορφωθώ.

Πράγματι, 17 χρόνια μετά, πήγα για σπουδές σε πανεπιστήμιο. Αλλά πολύ αφελώς, επέλεξα ένα πανεπιστήμιο το οποίο ήταν σχεδόν όσο ακριβό είναι και το Στάνφορντ, και έτσι όλες οι οικονομίες των σκληρά εργαζομένων γονιών μου ξοδεύονταν για τα δίδακτρά μου. Έπειτα από 6 μήνες, όμως, δεν είχα ειλικρινή απάντηση στο ερώτημα, εάν άξιζε τον κόπο οι γονείς μου να ξοδεύουν τόσα χρήματα για να σπουδάζω εγώ. Δεν έβλεπα να είχε αξία αυτή η επένδυσή τους.

Δεν είχα ιδέα τι ήθελα να κάνω στη ζωή μου. Και δεν είχα ιδέα, εάν η πανεπιστημιακή ζωή θα με βοηθούσε να βρω την απάντηση. Κι όμως, ήμουν εκεί, και σπούδαζα, ξοδεύοντας όλα τα χρήματα που οι γονείς μου είχαν εξοικονομήσει ολόκληρη ζωή.

Έτσι, λοιπόν, πήρα μια μέρα την απόφαση να εγκαταλείψω τις σπουδές, πιστεύοντας ειλικρινά ότι όλα θα τακτοποιηθούν και ότι θα βρω τελικά το δρόμο μου. Ήταν σχεδόν τρομακτικό, τότε, αυτό που έκανα, αλλά καθώς κοιτάζω πίσω τώρα, νομίζω πως ήταν μία από τις καλύτερες αποφάσεις που πήρα ποτέ.

Τη στιγμή που εγκατέλειψα το κανονικό πρόγραμμα σπουδών, σταμάτησα να παρακολουθώ τα υποχρεωτικά μαθήματα που δεν με ενδιέφεραν και άρχισα να πηγαίνω σ' εκείνα που μου φαίνονταν πιο ενδιαφέροντα. Κατ' επιλογήν.

Δεν ήταν όλα ωραία, εύκολα και ρομαντικά τότε. Δεν είχα δικό μου δωμάτιο στη φοιτητική εστία, κοιμόμουν στο πάτωμα των δωματίων μερικών φίλων μου, πήγαινα σε σουπερμάρκετ και τους επέστρεφα γυάλινες μπουκάλες Κόκα Κόλα και έπαιρνα 5 σεντς τη μία και αγόραζα κάτι να φάω, και περπατούσα 7 μίλια από τη μία άκρη της πόλης στην άλλη κάθε Κυριακή βράδυ για να πάρω δωρεάν ένα πιάτο καλό φαγητό που μοίραζαν σε κάποιο ναό των Χάρε Κρίσνα. Κι όμως, τα λάτρευα όλα αυτά. Και όσα πράγματα ανακάλυψα τυχαία, ακολουθώντας την περιέργεια και τη διαίσθησή μου, αργότερα αποδείχτηκαν ανεκτίμητα. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα:

Το Κολέγιο Reed, εκείνον τον καιρό, διέθετε την πιο καλή σχολή καλλιγραφίας σε όλη τη χώρα. Σε όλη τη πανεπιστημιούπολη, κάθε αφίσα, κάθε ταμπέλα σε κάθε ντουλάπα ή συρτάρι καθηγητή, λέκτορα ή φοιτητή ήταν γραμμένη στο χέρι με την πιο όμορφη καλλιγραφία. Εγώ, επειδή είχα παραιτηθεί από το κανονικό πρόγραμμα σπουδών και έτσι δεν ήμουν αναγκασμένος να παρακολουθώ τα υποχρεωτικά μαθήματα, αποφάσισα να πάρω το μάθημα της καλλιγραφίας και να μάθω και εγώ να γράφω έτσι ωραία.

Έμαθα, λοιπόν, για τις γραμματοσειρές serif και san serif, έμαθα να τροποποιώ το διάστημα μεταξύ διαφόρων συνδυασμών γραμμάτων και έμαθα τι είναι εκείνο που κάνει τη σπουδαία τυπογραφία πραγματικά σπουδαία. Ήταν υπέροχο, ήταν ιστορικό, ήταν καλλιτεχνικά διακριτικό με τρόπο που καμιά επιστήμη δεν μπορεί να συλλάβει, και εγώ το έβρισκα τόσο, μα τόσο συναρπαστικό.

Τίποτα απ' όλα αυτά δεν είχαν βέβαια καμία ελπίδα πρακτικής εφαρμογής στη ζωή μου. Αλλά δέκα χρόνια αργότερα, όταν σχεδιάζαμε τον πρώτο υπολογιστή Macintosh, όλα όσα έμαθα στο μάθημα της καλλιγραφίας μού ξανάρθαν πάλι. Και τα ενσωματώσαμε όλα στο Mac. Ήταν το πρώτο κομπιούτερ με πραγματικά υπέροχη τυπογραφία. Έτσι, εάν δεν είχα παρατήσει εκείνον τον κύκλο υποχρεωτικών μαθημάτων στο πρώτο έτος του πανεπιστημίου, το Mac δεν θα είχε ποτέ ούτε τις πολλαπλές γραμματοσειρές ούτε και τα fonts με αναλογικά διαστήματα.

Και μιας και τα Windows απλώς αντέγραψαν το Mac, είναι πολύ πιθανό, σήμερα που σας μιλάω, κανένα PC να μην είχε αυτές τις εφαρμογές. Εάν δεν είχα παρατήσει τότε τα υποχρεωτικά μαθήματα, δεν θα πήγαινα ποτέ σ' αυτές τις τάξεις καλλιγραφίας και οι προσωπικοί υπολογιστές μπορεί να μην είχαν την υπέροχη τυπογραφία που έχουν σήμερα.

Βεβαίως, ήταν αδύνατον να δω τόσο πολύ μακριά, όταν σπούδαζα τότε στο πανεπιστήμιο και να συνδέσω τα σημεία. Αλλά δέκα χρόνια μετά, κοιτώντας πίσω, ήταν πλέον πολύ σαφές. Πάλι, δεν μπορείς να συνδέσεις τα σημεία κοιτώντας εμπρός. Μπορείς να το κάνεις μόνο εάν κοιτάξεις πίσω εκ των υστέρων. Έτσι, πρέπει να έχεις εμπιστοσύνη ότι τα σημεία αυτά (ή, τα σημάδια, αν θέλετε), με κάποιον τρόπο, στο μέλλον θα ενωθούν. Πρέπει σε κάτι να έχεις πίστη. Στη διαίσθησή σου, στη μοίρα σου, στη ζωή, στο κάρμα, σε οτιδήποτε. Αυτή η προσέγγιση δεν με πρόδωσε ποτέ, και έχει κάνει όλη τη διαφορά στη ζωή μου.

Η δεύτερή μου ιστορία είναι για την αγάπη και την απώλεια.

Ήμουν τυχερός - πολύ νωρίς ανακάλυψα τι ήθελα να κάνω στη ζωή. Ο Woz κι εγώ ξεκινήσαμε την Apple στο γκαράζ του σπιτιού των δικών μου, όταν εγώ ήμουν 20 χρόνων. Δουλέψαμε σκληρά και σε 10 χρόνια η Apple είχε αναπτυχθεί από μια δουλειά που την κάνανε δύο άνθρωποι μέσα σε ένα γκαράζ σπιτιού σε μια εταιρεία αξίας 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων με περισσότερους από 4.000 υπαλλήλους.

Είχαμε μόλις βγάλει στην αγορά την καλύτερή μας δημιουργία -το Macintosh- έναν χρόνο νωρίτερα, κι εγώ μόλις είχα γίνει 30 ετών. Και τότε, με απέλυσαν. Πώς μπορείς να απολυθείς από μία εταιρεία που ξεκίνησες και έστησες εσύ; Ε, καθώς η Apple μεγάλωνε, προσλάβαμε κάποιον που εγώ νόμιζα ότι ήταν ταλαντούχος για να διοικεί την εταιρεία μαζί μου. Και για τον πρώτο σχεδόν χρόνο, τα πράγματα πήγαιναν καλά. Αλλά τότε, τα οράματα και τα σχέδιά μας για το μέλλον άρχισαν να αποκλίνουν, και τελικά είχαμε μία «έκρηξη», έναν μεγάλο καβγά μεταξύ μας. Όταν συνέβη αυτό, το διοικητικό συμβούλιο τάχθηκε με το μέρος αυτού του ανθρώπου που εμείς είχαμε προσλάβει για να μας ξαλαφρώσει στη διοίκηση της εταιρείας.

Έτσι λοιπόν, στα 30 μου χρόνια, με πέταξαν έξω. Και μάλιστα με τον πιο «δημόσιο», πιο ταπεινωτικό τρόπο. Ο, τι ήταν έως τότε το επίκεντρο της ενήλικης ζωής μου, γκρεμίστηκε. Και αυτό για μένα ήταν ολέθριο, καταστροφικό.

Για μερικούς μήνες μετά δεν ήξερα τι να κάνω. Πίστευα πως είχα απογοητεύσει φοβερά όλη την προηγούμενη γενιά των επιχειρηματιών - ότι μου έπεσε η σκυτάλη τη στιγμή που μου την έδιναν για να συνεχίσω.

Συναντήθηκα με τον David Packard και τον Bob Noyce και προσπάθησα να απολογηθώ και να τους εξηγήσω γιατί τα είχα κάνει τόσο σκατά. Σκέφτηκα ακόμα να φύγω εντελώς από την Σίλικον Βάλεϊ και να εξαφανιστώ από προσώπου γης.

Αλλά κάτι άρχισε σιγά - σιγά να ρίχνει λίγο φως στη ζωή μου. Αυτό το «κάτι» ήταν ότι αγαπούσα πολύ αυτό που έκανα. Όσα είχαν συμβεί στην Apple, δεν είχαν καν αγγίξει, για μένα, αυτό το «κάτι». Είχα γευτεί την απόρριψη, αλλά ήμουν ακόμα ερωτευμένος.

Και έτσι, αποφάσισα να ξεκινήσω πάλι από την αρχή. Δεν το έβλεπα τότε, αλλά αποδείχτηκε ότι η απόλυσή μου από την Apple ήταν ό, τι καλύτερο μπορούσε να μου είχε συμβεί. Το βάρος τού να είσαι επιτυχημένος αντικαταστάθηκε από την ελαφράδα τού να μπορείς και πάλι να είσαι πρωτάρης και να έχεις για όλα λιγότερη σιγουριά. Η απόλυσή μου με απελευθέρωσε και με βοήθησε να περάσω σε μία από τις πιο δημιουργικές περιόδους της ζωής μου.

Στα επόμενα πέντε χρόνια, ίδρυσα μια νέα εταιρεία, την NeXT, και ακόμα μία, την Pixar, και ερωτεύτηκα μια καταπληκτική γυναίκα που έμελλε να γίνει και σύζυγός μου. Η Pixar παρήγαγε την πρώτη στον κόσμο ταινία κινουμένων σχεδίων «φτιαγμένων» εξ ολοκλήρου στο κομπιούτερ, το «Toy Story», και είναι σήμερα το πιο επιτυχημένο στούντιο για παραγωγή τέτοιων ταινιών στον κόσμο.

Επίσης, σε μια συγκλονιστική ανατροπή των πραγμάτων ή Apple εξαγόρασε την NeXT, εγώ επέστρεψα στην Apple και η τεχνολογία που αναπτύξαμε στην NeXT είναι σήμερα στην καρδιά της αναγέννησης της Apple. Και, μαζί με όλα αυτά, η Leurene και εγώ έχουμε μαζί μια θαυμάσια οικογένεια.

Είμαι σχεδόν σίγουρος ότι τίποτα από όλα αυτά δεν θα είχε συμβεί εάν δεν είχα απολυθεί από την Apple. Ήταν ένα φάρμακο με απαίσια γεύση, αλλά νομίζω πως τελικά ο ασθενής το χρειαζότανε. Μερικές φορές η ζωή σε χτυπάει στο κεφάλι με ένα τούβλο. Μη χάνετε την πίστη σας. Είμαι πεπεισμένος ότι το μόνο πράγμα που με κράτησε όρθιο ήταν ότι αγαπούσα πολύ αυτό που έκανα.

Πρέπει λοιπόν και εσείς να ανακαλύψετε τι πραγματικά σας αρέσει. Και αυτό αφορά και τη δουλειά που θα κάνετε, και τον σύντροφο που θα επιλέξετε στη ζωή σας. Η εργασία θα γεμίσει ένα μεγάλο μέρος της ζωής σας, και ο μόνος τρόπος για να είστε πραγματικά ικανοποιημένοι είναι να κάνετε αυτό που εσείς πιστεύετε ότι είναι μια σπουδαία δουλειά. Και ο μόνος τρόπος για να κάνει κάποιος μια σπουδαία δουλειά είναι να την αγαπήσει. Εάν δεν την έχετε ανακαλύψει ακόμα, μην απογοητευθείτε. Συνεχίστε να ψάχνετε. Μην επαναπαυτείτε. Μην συμβιβαστείτε.

Όπως όλα τα «θέματα της καρδιάς», όταν το ανακαλύψετε, θα το αισθανθείτε, θα καταλάβετε ότι «αυτό είναι». Και θα δείτε τότε ότι, όπως κάθε σπουδαία σχέση, έτσι και αυτή, όσο θα περνούν τα χρόνια, θα γίνεται όλο και καλύτερη. Έτσι λοιπόν, συνεχίστε να ψάχνετε έως ότου βρείτε αυτό το «κάτι» που θα ξέρετε ότι είναι το «δικό σας». Μην επαναπαυτείτε.

Η τρίτη ιστορία μου έχει να κάνει με το θάνατο.

Όταν ήμουν 17 ετών, διάβασα μια ρήση που έλεγε: «Εάν ζήσεις κάθε μέρα ωσάν να ήταν η τελευταία σου, κάποια μέρα είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα δικαιωθείς». Μου έκανε εντύπωση αυτή η ρήση, και έκτοτε, για τα τελευταία 33 χρόνια, κάθε πρωί κοιτάζομαι στον καθρέφτη και ρωτώ τον εαυτό μου: «Εάν η σημερινή μέρα ήταν η τελευταία της ζωής σου, θα ήθελα να κάνω αυτό που ετοιμάζομαι να κάνω σήμερα;». Και όποτε η απάντηση ήταν «όχι» για σειρά ημερών, ήξερα αμέσως ότι κάτι έπρεπε να αλλάξω.

Υπενθυμίζοντας στον εαυτό μου ότι «σύντομα θα πεθάνεις», βρήκα το πιο χρήσιμο εργαλείο ώστε να παίρνω τις σημαντικότερες αποφάσεις στη ζωή μου. Διότι σχεδόν όλα τα πράγματα -όλες οι εξωτερικές προσδοκίες, όλες οι υπερηφάνειες, όλοι οι φόβοι και οι όλες οι ντροπές για πιθανή αποτυχία- όλα αυτά απλώς γκρεμίζονται, εξαφανίζονται όταν βλέπεις μπροστά σου το θάνατο και μένουν μόνο εκείνα που είναι στ' αλήθεια σημαντικά.

Υπενθυμίζοντας στον εαυτό σου ότι μια μέρα θα πεθάνεις, είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγεις την παγίδα τού να σκέφτεσαι συνεχώς αυτά που θα χάσεις εάν πάρεις την «άλφα» ή «βήτα» απόφαση. Θυμήσου ότι είσαι ήδη γυμνός. Δεν υπάρχει κανένας λόγος, λοιπόν, να μην ακολουθήσεις αυτό που σου ζητάει η καρδιά σου.

Πριν από περίπου έναν χρόνο, μου ανακοίνωσαν οι γιατροί ότι έχω καρκίνο. Έκανα MRI (μαγνητική τομογραφία) στις 7:30 το πρωί και έδειξε ξεκάθαρα ότι είχα καρκίνο στο πάγκρεας. Τότε δεν ήξερα καν τι είναι το πάγκρεας. Οι γιατροί μού είπαν ότι ο καρκίνος που είχα εγώ εκεί ήταν σχεδόν αθεράπευτος και ότι θα έπρεπε να αρχίσω να συνηθίζω στην ιδέα ότι δεν μου έμενε περισσότερη ζωή από τριών έως εννέα μηνών. Ο προσωπικός μου γιατρός με συμβούλευσε να επιστρέψω στο σπίτι και να αρχίσω αμέσως να τακτοποιώ τις «προσωπικές» μου υποθέσεις, μία φράση που χρησιμοποιούν ως κλισέ οι γιατροί αντί να σου πουν «προετοιμάσου να πεθάνεις».

Η «τακτοποίηση προσωπικών υποθέσεων» είναι να προσπαθήσεις να πεις, σε ελάχιστους μήνες, στα παιδιά σου όσα νόμιζες ότι είχες άλλα τουλάχιστον δέκα χρόνια για να τους τα πεις. Είναι, επίσης, να μην αφήσεις πίσω σου, πεθαίνοντας, εκκρεμότητες που θα ταλαιπωρήσουν τους δικούς σου ανθρώπους που θα μείνουν πίσω. Σημαίνει, τέλος, αυτό το «τακτοποίηση προσωπικών υποθέσεων», να βρεις τον κατάλληλο χρόνο και τρόπο για να αποχαιρετίσεις τα αγαπημένα σου πρόσωπα.

Ζούσα με αυτήν την καταραμένη διάγνωση κάθε μέρα της ζωής μου. Το ίδιο βράδυ που ανακοίνωσαν οι γιατροί ότι είχα καρκίνο, μου έκαναν και βιοψία ενδοσκοπικά, μέσω του λαιμού μου, στο στομάχι και από εκεί στα έντερα, πέρασαν μία βελόνα στο πάγκρεας και πήραν μερικά κύτταρα από τον καρκίνο. Εγώ ήμουν σε καταστολή, αλλά η γυναίκα μου, που ήταν παρούσα, μου είπε ότι όταν είδα οι γιατροί τα κύτταρα κάτω από ένα μικροσκόπιο, άρχισαν να κλαίνε, διότι αποδείχτηκε ότι είχα μια πολύ σπάνια μορφή καρκίνου του παγκρέατος που είναι θεραπεύσιμη με εγχείρηση. Σχεδόν όλες οι άλλες μορφές τέτοιου καρκίνου είναι καταδικασμένες. Έτσι, λοιπόν, με βάλανε στο χειρουργείο, και σήμερα είμαι μια χαρά.

Αυτό ήταν το κοντινότερο που έχω φτάσει στο θάνατο. Και ελπίζω να είναι το κοντινότερο που θα φτάσω σε αυτόν για τις επόμενες δεκαετίες. Έχοντας ζήσει, λοιπόν, αυτήν την εμπειρία, νομίζω πως μπορώ, με μεγαλύτερη σιγουριά απ' ό, τι όταν ο θάνατος ήταν για μένα απλώς μία «φιλοσοφική ιδέα», να πω ότι:

Κανείς δεν θέλει να πεθάνει. Ακόμα και οι άνθρωποι που θέλουν να πάνε στον Παράδεισο, δεν θέλουν να πεθάνουν για να φτάσουν εκεί. Και όμως, ο θάνατος είναι ο προορισμός που όλοι μοιραζόμαστε. Κανείς, ποτέ, δεν έχει γλιτώσει από αυτόν. Ο Θάνατος είναι, ίσως, η καλύτερη ανακάλυψη της Ζωής. Και έτσι, μάλλον, πρέπει να είναι. Ο Θάνατος είναι ο ατζέντης, ο μεσίτης, που σε βοηθά να αλλάξεις τη Ζωή σου, προτού έρθει αυτός να σε πάρει. Ξεκαθαρίζει το παλιό, προετοιμάζοντας το έδαφος για να 'ρθει το καινούργιο. Αυτή την στιγμή που σας μιλάω, το καινούργιο είστε εσείς. Αλλά κάποια μέρα, όχι πολύ μακρινή από τώρα, και εσείς θα εξελιχθείτε σιγά - σιγά σε «παλιό», και θα... ξεκαθαριστείτε. Συγχωρήστε με που γίνομαι τόσο δραματικός, αλλά αυτή είναι η απλή αλήθεια.

Ο χρόνος σας είναι περιορισμένος. Μην τον σπαταλάτε, λοιπόν, ζώντας τη ζωή κάποιου άλλου ανθρώπου. Μην παγιδευτείτε από το δόγμα τού να ζείτε από τα αγαθά της σκέψης ενός άλλου. Μην αφήστε το θόρυβο από την άποψη άλλων ανθρώπων να πνίξει την δική σας, εσωτερική φωνή. Και, το πιο σημαντικό απ' όλα, να έχετε πάντα το θάρρος να ακολουθείτε την καρδιά και το ένστικτό σας. Αυτά τα δύο, κάπως, πάντοτε, γνωρίζουν ήδη τι εσύ θέλεις πραγματικά να γίνεις. Είναι δευτερεύοντα.

Όταν ήμουν νέος, υπήρχε ένα καταπληκτικό δημοσίευμα που είχε τίτλο «The Whole Earth Catalog» («Ο κατάλογος όλου του κόσμου»), που ήταν μία από τις βίβλους της δικής μου γενιάς. Τον είχε συντάξει ένας τύπος ονόματι Stewart Brand, που ζούσε όχι μακριά από εδώ, στο Menlo Park, και το ζωντάνεψε με το ποιητικό του άγγιγμα. Αυτό συνέβη στα τέλη της δεκαετίας του '60, πριν από τους προσωπικούς υπολογιστές (personal computers) και το desktop publishing. Όλα τυπώνονταν με τη χρήση γραφομηχανών, ψαλιδιού, και φωτογραφιών από μηχανές Polaroid. Ήταν, ας πούμε, σαν να 'χαμε το Google σε έντυπη μορφή, 35 χρόνια πριν έρθει αυτό που ξέρουμε σήμερα σε ηλεκτρονική: ήταν ιδεαλιστικό και ξεχείλιζε από υπέροχες εφαρμογές και ιδέες.

Ο Στιούαρτ και η ομάδα του έβγαλαν πολλές εκδόσεις του «The Whole Earth Catalog», και τότε, όταν είχε κάνει τον κύκλο του, έβγαλαν και μία τελευταία έκδοση. Αυτό συνέβη στα μέσα της δεκαετίας του '70, και είχα τη δική σας ηλικία. Στο οπισθόφυλλο της τελευταίας αυτής έκδοσης υπήρχε μία φωτογραφία που απεικόνιζε το ξημέρωμα σε έναν επαρχιακό δρόμο, ένα δρόμο στον οποίο θα μπορούσατε να βρεθείτε και εσείς κάποια στιγμή, εάν είστε περιπετειώδεις τύποι, να κάνετε οτοστόπ. Κάτω από αυτήν τη φωτογραφία, υπήρχε μια λεζάντα με τα λόγια: «Stay hungry. Stay foolish». Δηλαδή, «Μείνε πεινασμένος. Κάνε την τρέλα σου». Ήταν το αποχαιρετιστήριο μήνυμα της ομάδας του Στιούαρτ, καθώς υπέγραφαν την τελευταία τους έκδοση.

Μείνε πεινασμένος. Μείνε ανόητος. Αυτό ευχόμουν και εγώ πάντοτε για τον εαυτό μου. Και τώρα, καθώς αποφοιτάτε για να αρχίσετε μια καινούρια ζωή, εύχομαι και για σας το ίδιο, ακριβώς, πράγμα: «Stay Hungry. Stay Foolish. Thank you all very much».

Read More

Δέκα ενδείξεις ότι είσαι απόλυτα υγιής

By: John Tsipas 0 comments

Εκτός από τα συμπτώματα που εμφανίζονται στο οργανισμό μας και δείχνουν ότι κάτι δεν πάει καλά, υπάρχουν και ορισμένα σημάδια, που «επιβεβαιώνουν» ότι είμαστε απόλυτα υγιείς.
Από τους παλμούς της καρδιάς, έως το χρώμα των ούρων, λοιπόν, υπάρχουν ενδείξεις που δείχνουν αν κάποιος χαίρει άκρας υγείας, σύμφωνα με το onmed.gr.
Δείτε τις αναλυτικά!
 
Οι παλμοί σε κατάσταση ηρεμίας είναι γύρω στους 70
Εάν οι παλμοί σας κυμαίνονται από 70 και κάτω, ανά λεπτό, τότε είστε σε καλή κατάσταση. Αντιθέτως, αυξημένοι καρδιακοί υποδηλώνουν πως κάτι δεν πάει καλά και θα πρέπει να συμβουλευτείτε έναν ειδικό.

Γερά νύχια με ροζ χρώμα
Τα νύχια είναι δυνατόν να μας προειδοποιήσουν για τυχόν προβλήματα υγείας. Λευκές κηλίδες και ανωμαλίες στην επιφάνειά τους, ίσως υπονοούν διαβήτη, ενώ κίτρινη απόχρωση δείχνει προβλήματα στο αναπνευστικό.

Κάνετε 1,5 χιλιόμετρο σε λιγότερο από 15 λεπτά
Αν είστε σε θέση να το κάνετε, τότε μην ανησυχείτε. Σε διαφορετική περίπτωση θα πρέπει να βελτιώσετε τη φυσική σας κατάσταση. Να θυμάστε ότι, όσο πιο λίγοι είναι οι παλμοί της καρδιάς μετά το τρέξιμο, τόσο καλύτερη είναι η κατάσταση της υγείας σας.

Ανοιχτόχρωμα ούρα
Αν τα ούρα είναι ανοιχτού χρώματος, τότε λαμβάνετε την απαραίτητη ποσότητα υγρών για τον οργανισμό σας. Αντίθετα, αν είναι σκούρα, τότε χρειάζεστε άμεσα ενυδάτωση. Παράλληλα, περίεργες οσμές ή αίμα, θα πρέπει να σας ανησυχήσουν.

Κάνετε εύκολα 20 κάμψεις
Αν μπορείτε να κάνετε 20 κάμψεις, χωρίς διακοπή και να ασθμαίνετε στο τέλος, τότε βρίσκεστε στην ιδανική φυσική κατάσταση. Σε αντίθετη περίπτωση, φροντίστε να κάνετε ασκήσεις που θα συμβάλουν στη μυϊκή σας ενδυνάμωση.

Ξυπνάτε την ίδια ώρα χωρίς ξυπνητήρι
Πρόκειται για ένδειξη ότι το βιολογικό σας ρολόι λειτουργεί άψογα και ο οργανισμός ξεκουράζεται επαρκώς.

Πηγαίνετε στην τουαλέτα περίπου τις ίδιες ώρες
Πρόκειται για ένδειξη ότι το πεπτικό σας σύστημα δουλεύει. Εντερική δραστηριότητα χωρίς τακτικότητα και με δυσκολία, προειδοποιεί να διορθώσετε τη διατροφή σας και να τρώτε περισσότερες φυτικές ίνες.

Είστε ±5 κιλά από το ιδανικό βάρος
Με τη βοήθεια του Δείκτη Μάζας Σώματος και της μέτρησης του σωματικού σας λίπους θα διαπιστώσετε αν είστε πολύ, λίγο ή ακριβώς στο ιδανικό βάρος για το ύψος και τον σκελετό σας.
 
Οι παλμοί επανέρχονται στο φυσιολογικό μετά την αεροβική άσκηση
Εάν οι παλμοί επανέλθουν στο φυσιολογικό εντός πενταλέπτου μετά το πέρας της άσκησης, τότε δεν έχετε κανένα λόγο να ανησυχείτε.

Θυμάστε πότε κάνατε γενικές εξετάσεις τελευταία φορά
Η καλύτερη μέθοδος θεραπείας είναι η πρόληψη. Αν, λοιπόν, δεν θυμάστε πότε κάνατε τσεκαπ για τελευταία φορά, τότε μάλλον έχει περάσει πολύς καιρός.


Πηγή : http://enallaktikidrasi.com/

Read More

Προσοχή σε αυτούς τους πόνους

By: John Tsipas 0 comments

 

Αν έχετε κάποιον από αυτούς τους πόνους, κλείστε ραντεβού με γιατρό...
Προσέξτε λίγο παραπάνω την υγεία σας, εξετάζοντας τους πόνους που μπορεί να εμφανίσετε. Αν κάτι από τα παρακάτω σας συμβαίνει, κλείστε ένα ραντεβού στο γιατρό!

Πόνος στο στήθος
Ενδεχομένως να είναι προειδοποίηση για έμφραγμα. Αν δε, συνδυάζεται με δύσπνοια και πόνο στα χέρια, πρέπει να επισκεφθείτε το γιατρό σας. 

Ημικρανία
Η ημικρανία σε συνδυασμό με δυσλειτουργία της όρασης, ενδεχομένως να υποδεικνύει ανεύρυσμα.

Πονόδοντος
Ένα ραντεβού στον οδοντίατρο επιβάλλεται. Πολύ πιθανό να υπάρχει βλάβη στο νεύρο της ρίζας του δοντιού σας.

Πόνος στα πλευρά
Αν έχετε πόνο δεξιά, μαζί με πυρετό μπορεί να σημαίνει σκωληκοειδίτιδα. Για τις γυναίκες, ο πόνος αυτός μπορεί επίσης να υποδεικνύει κύστη στις ωοθήκες.

Πόνος στη μέση
Πονάει η μέση σας, μουδιάζουν τα δάχτυλα των ποδιών σας; Πρέπει να επισκεφθείτε άμεσα ορθοπεδικό, για να εξετάσει για πιθανές σοβαρές βλάβες στα νεύρα της σπονδυλικής στήλης.


Source :E-Radio.gr

Read More

Τα γλυκά έχουν θέση στη διατροφή μας

By: John Tsipas 0 comments

Η προτίμηση και η ανάπτυξη της γλυκιάς γεύσης φαίνεται ότι ξεκινάει από τα πρώτα κιόλας χρόνια της ζωής μας, αφού ήδη από τη βρεφική ηλικία η ανταπόκρισή μας σε αυτήν είναι σημαντικά πιο ευχάριστη σε σύγκριση με την πικρή ή την ξινή γεύση.

Η επιθυμία για γλυκιά γεύση είναι έμφυτη και στην πραγματικότητα τα γλυκά έχουν θέση στη διατροφή μας και δεν υπάρχει λόγος να τα στερούμαστε, ακόμη και όταν πρόκειται για άτομα που ακολουθούν κάποιο πρόγραμμα αδυνατίσματος ή για άτομα που πρέπει να διατηρούν χαμηλά τα επίπεδα σακχάρου στον οργανισμό τους. Αρκεί να διατηρούμε πάντα το μέτρο στην ποσότητα που καταναλώνουμε και να φροντίζουμε ώστε να επιλέγουμε όσο το δυνατόν πιο υγιεινές και ισορροπημένες γλυκές απολαύσεις.

Μπορώ να καταναλώνω γλυκά ενώ κάνω δίαιτα;

Τα γλυκά μπορούν να καταναλώνονται ακόμα και από κάποιον που ακολουθεί κάποιο πρόγραμμα απώλειας βάρους. Χρειάζεται ωστόσο να εντάξει κανείς το γλυκό στην κατάλληλη ποσότητα και με την κατάλληλη συχνότητα στη διατροφή του. Φυσικά, η συχνότητα κατανάλωσης καθορίζεται από το είδος του γλυκού που θα επιλέξετε. Για παράδειγμα, ένα γλυκό που έχει χαμηλότερη περιεκτικότητα σε λιπαρά και πιο αυξημένη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες μπορεί να αποτελέσει μία επιλογή που μπορείτε να καταναλώνετε πιο συχνά, ιδιαίτερα μάλιστα στην περίπτωση που και η ζάχαρη έχει υποκατασταθεί με ολιγοθερμιδικές γλυκαντικές ύλες. Επιλέξτε, λοιπόν, επιδόρπια χαμηλά σε λιπαρά, με φυτικές ίνες, που περιέχουν αντί της ζάχαρης γλυκαντικές ύλες, όπως το γλυκαντικό από στέβια.

Μπορούν να συνδυαστούν γλυκό και διαβήτης;

Ο στόχος στο σακχαρώδη διαβήτη είναι η διατήρηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα σε φυσιολογικά επίπεδα. Οι υδατάνθρακες, με πρωταγωνιστές τα απλά σάκχαρα όπως η ζάχαρη και το μέλι, είναι αυτοί που επηρεάζουν πιο άμεσα τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα γι’ αυτό συστήνεται να περιορίζονται.

Ένας γλυκός «σύμμαχος» των ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη «ακούει» στο όνομα ολιγοθερμιδικές γλυκαντικές ύλες. Πρόκειται για συστατικά που προσδίδουν γλυκιά γεύση χωρίς θερμίδες σε διάφορα προϊόντα και βασικό τους πλεονέκτημα είναι ότι δεν επηρεάζουν τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα. Η στέβια, για παράδειγμα, αποτελεί ένα γλυκαντικό φυσικής προέλευσης με το οποίο μπορεί κανείς να αντικαταστήσει μέρος ή ολόκληρη την ποσότητα της ζάχαρης. Το αποτέλεσμα; Επιδόρπια χαμηλότερα σε θερμίδες, που επηρεάζουν σε μικρότερο βαθμό τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα.

Βέβαια, τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη χρειάζεται να εξετάζουν προσεκτικά τις ετικέτες τροφίμων, καθώς ένα τρόφιμο ή γλύκισμα μπορεί να μην περιέχει ζάχαρη, εξακολουθεί όμως να περιέχει άλλα συστατικά όπως οι υδατάνθρακες, τα λίπη και οι πρωτεΐνες, τα οποία επηρεάζουν τη γλυκόζη στο αίμα. Ωστόσο, όταν στα επιδόρπια η ζάχαρη αντικαθίστανται με γλυκαντικές ύλες, όπως η στέβια, έχουν χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη και περιέχουν περισσότερες φυτικές ίνες, λιγότερες θερμίδες και λιγότερα λιπαρά σε σύγκριση με τις εκδοχές τους που παρασκευάζονται με τον κλασσικό τρόπο, τότε αποτελούν μία ιδανική επιλογή γλυκού για τα άτομα που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη.

Δοκιμάστε λοιπόν «έξυπνα» επιδόρπια όπως ζελέ φρούτων, μους σοκολάτας, μιλφέιγ, cheesecake , χωρίς να ξεχνάτε το μέτρο και την ισορροπία στη διατροφή σας.

Πηγή: nutrimed.gr

Read More

Πέντε μαθήματα ζωής

By: John Tsipas 0 comments

Αναγνώριση, επαγγελματική επιτυχία, οικονομική εξασφάλιση. Όποιες και αν είναι οι προσωπικές μας φιλοδοξίες, υπάρχει ένας πλούτος γνώσης για να μας βοηθήσει να τις κατακτήσουμε. Αν, ωστόσο, ο υπέρτατος στόχος μας είναι να έχουμε μια ισορροπημένη και ήρεμη ζωή, το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να αναζητήσουμε τη σοφία που θα μας βοηθήσει να καλλιεργήσουμε στενές και υγιείς σχέσεις.

Πέντε μαθήματα που αργούμε να αφομοιώσουμε, αλλά όταν το κάνουμε θα αλλάξει η ζωή μας!
Οι άνθρωποι που απολαμβάνουν στενούς κοινωνικούς δεσμούς με τους φίλους και την οικογένειά τους είναι πιο ευτυχισμένοι, έχουν λιγότερα προβλήματα υγείας και διαχειρίζονται καλύτερα το άγχος των καιρών μας. Οι καλές κοινωνικές σχέσεις είναι σημαντικές σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας, αφού όταν στερούμαστε ένα σταθερό και υποστηρικτικό περιβάλλον αυξάνονται οι πιθανότητες να αντιμετωπίσουμε προβλήματα, όπως η κατάθλιψη, που μπορούν να μας επηρεάζουν σε κάθε τομέα.

Επιπλέον, οι κοινωνικοί δεσμοί προσφέρουν ευκαιρίες για εξέλιξη και προσωπική ανάπτυξη, αφού κάθε σχέση μπορεί να αποτελέσει μια ευκαιρία για να πειραματιστούμε και να μάθουμε κάτι για τον εαυτό μας, τον σύντροφό μας και τις δυνατότητες που υπάρχουν μεταξύ μας.

Όταν, λοιπόν, χρειαζόμαστε συμβουλές για σχέσεις, καλό είναι να μην περιοριζόμαστε σε βιβλία αυτοβοήθειας και τηλεοπτικές εκπομπές. Η σοφία που προκύπτει μέσα από την πραγματική ζωή είναι πιο πολύτιμη και καλό είναι να αντιμετωπίζουμε με κριτικό μάτι τις διάφορες κοινοτοπίες που ακούγονται. Ας δούμε, λοιπόν, τα μαθήματα που μας διδάσκει η καθημερινότητά μας.

Μάθηµα #1: Ισχυροί κοινωνικοί δεσµοί

«Η δύναµη των διαπροσωπικών σχέσεων είναι τόσο σηµαντική για την υγεία µας όσο και οι επιλογές που κάνουµε στον τρόπο ζωής µας»

Έχουμε όλοι ακούσει τις κλασικές συμβουλές των γιατρών για να ζήσουμε περισσότερο: τακτική άσκηση, διακοπή καπνίσματος, ισορροπημένη διατροφή. Όμως, οι ισχυρές διαπροσωπικές σχέσεις παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο και όσο μεγαλύτερη είναι η ποσότητα και η ποιότητα των σχέσεών μας, τόσο περισσότερο ζούμε.

Η δημιουργία ενός δικτύου που μας στηρίζει είναι δύσκολη στον σύγχρονο κόσμο, αλλά αξίζει να το κάνουμε. Υπάρχουν έρευνες που λένε ότι οι άνθρωποι με ενεργό κοινωνική ζωή έχουν λιγότερες πιθανότητες να πεθάνουν από οποιαδήποτε αιτία σε σχέση με τους λιγότερο κοινωνικούς ανθρώπους. Μάλιστα, το χαμηλό επίπεδο κοινωνικής αλληλεπίδρασης φαίνεται να έχει τις ίδιες αρνητικές επιπτώσεις με το κάπνισμα και την έλλειψη άσκησης.

Έρευνα έδειξε ότι όσο περισσότερες κοινωνικές συνδέσεις έχουμε τόσο μεγαλύτερη είναι η ικανότητά μας να καταπολεμάμε τις λοιμώξεις. Οι ερευνητές έδωσαν σε υγιή άτομα σταγόνες που περιείχαν ιό γρίπης και είδαν ότι όσοι είχαν ευρύτερο κοινωνικό δίκτυο είχαν και λιγότερες πιθανότητες να αρρωστήσουν. Ωστόσο, σημασία έχει και το είδος των σχέσεων που διατηρούμε. Έτσι, οι στενές φιλίες, που μας παρέχουν ενθάρρυνση και υποστήριξη, μπορεί να έχουν προστατευτική επίδραση στο καρδιαγγειακό μας σύστημα, ιδιαίτερα σε περιόδους στρες. Οι ειδικοί εικάζουν ότι το άγχος, που συνδέεται με χαμηλή κοινωνική υποστήριξη, πυροδοτεί μια σειρά αντιδράσεων που επηρεάζουν αρνητικά το σώμα, συμπεριλαμβανομένων της καρδιαγγειακής λειτουργίας και του ανοσοποιητικού συστήματος.

Μάθηµα #2: Δραστική αποδοχή

«Δεν µπορείς να αλλάξεις αυτούς που αγαπάς, γι’ αυτό εστίασε στο να αλλάξεις τον εαυτό σου»

Η ιδέα ότι μπορούμε να διορθώσουμε τα «στραβά» των συνεργατών, των φίλων, των γονέων, των παιδιών μας, κάνοντάς τους να συμπεριφέρονται με τον τρόπο που εμείς θέλουμε, υπάρχει πάντα στο βάθος του μυαλού μας. Το Εγώ μας συχνά μας πείθει ότι ο τρόπος που εμείς βλέπουμε τα πράγματα είναι ο σωστός και ότι εμείς έχουμε μια βαθύτερη γνώση για το τι είναι καλύτερο. Η αλήθεια όμως είναι ότι το να προσπαθούμε να διορθώσουμε τα ελαττώματα κάποιου άλλου συνήθως γυρίζει μπούμερανγκ ή αποτυγχάνει και το άλλο πρόσωπο μπορεί να πάρει το μήνυμα ότι δεν είναι αρκετά καλό, να αγανακτήσει και τελικά να δημιουργηθεί μια ατμόσφαιρα που μας φέρνει σε απόσταση.

Η καλύτερη λύση είναι να κοιτάξουμε μέσα μας και να διορθώσουμε το δικό μας πρόβλημα, αντί να προσπαθούμε να αλλάξουμε τους άλλους. Βέβαια, ορισμένες φορές αυτό σημαίνει ότι απλώς αποδεχόμαστε μια κατάσταση. Αν π.χ. γνωρίζουμε ότι ο σύντροφός μας μισεί τις μεγάλες συγκεντρώσεις, μπορούμε να πάμε μόνοι στο επόμενο πάρτι. Έτσι, αυτός δεν θα πιεστεί και εμείς δεν θα αναγκαστούμε να φύγουμε νωρίς.

Κάνοντας υποχωρήσεις, ουσιαστικά αναγνωρίζουμε το γεγονός ότι υπάρχουν θέματα για τα οποία δεν πρόκειται ποτέ να συγχρονιστούμε με τους γύρω μας και ότι είμαστε πρόθυμοι αυτό να το αποδεχθούμε, προκειμένου ο άλλος να διατηρήσει την αυτονομία του. Με όλους θα έχουμε μόνιμες διαφορές, αλλά πρέπει να μάθουμε να ζούμε με αυτές. Ανεξάρτητα από το αν το άλλο πρόσωπο θα αλλάξει, η αποδοχή δείχνει τον σεβασμό μας απέναντί του.

Μάθηµα #3: Το πάθος µειώνεται, η αγάπη µένει
«Το να είµαστε εξοικειωµένοι µε τον σύντροφό µας δεν είναι το ίδιο µε το να µην τον αγαπάµε»
Πολλές είναι οι παρανοήσεις που υπάρχουν αναφορικά με τις σχέσεις, π.χ. ότι το πάθος μένει από μόνο του ζωντανό. Έτσι, συχνά οι άνθρωποι υποθέτουν ότι μια σχέση έχει υποστεί μόνιμη ζημιά όταν η περίοδος του σεξουαλικού ενθουσιασμού περάσει και αρχίσουν οι τσακωμοί. Μέρος του προβλήματος προκύπτει από την πεποίθηση ότι είναι πιο εύκολο να κόψουμε τους δεσμούς παρά να παλέψουμε για την επίλυση των διαφωνιών. Το ανώριμο μέρος του εαυτού μας δεν θέλει να αντιμετωπίσει την περιορισμένη ικανότητά μας να επενδύσουμε στον άλλον και αγαπά την ιδέα ότι οι «συμβατοί» άνθρωποι δεν συγκρούονται. Σε μια καλή σχέση, όμως, τα ζευγάρια διαφωνούν, τα παράπονα ακούγονται και οι άνθρωποι αναλαμβάνουν την ευθύνη για τα λάθη τους.

Είναι, επίσης, φυσιολογικό μετά το αρχικό στάδιο μιας σχέσης η σεξουαλική επιθυμία να υποχωρεί. Αυτό όμως προσφέρει μια ευκαιρία να εμβαθύνουμε στη σχέση μας με τρόπους που θα ήταν αδύνατο αρχικά. Η βαθιά αγάπη έρχεται μετά τη συναισθηματική εμπειρία της πρώτης περιόδου, όπου βλέπουμε πόσο ατελής είναι ο άλλος και παρ’ όλα αυτά δεχόμαστε να δεσμευτούμε.

Αν θέλουμε να οικοδομήσουμε μια σχέση, πρέπει να είμαστε έτοιμοι να βιώσουμε ένα ευρύ φάσμα συναισθημάτων. Η μόνη λύση για να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες είναι να μιλήσουμε ανοιχτά για ό,τι μας απασχολεί και αντί να αναρωτιόμαστε αν είμαστε ακόμα ερωτευμένοι με τον σύντροφό μας, να ψάχνουμε τι μπορούμε να κάνουμε για να αποκατασταθεί η σχέση μας. Τέλος, ας θυμόμαστε ότι μια σχέση απαιτεί συνεχή προσπάθεια. Οι περισσότεροι από εμάς γνωρίζουμε τι είναι αυτό που κάνει τον σύντροφό μας να νιώθει καλύτερα, αλλά συνήθως είμαστε πολύ κουρασμένοι ή νευριασμένοι για να το κάνουμε.

Μάθηµα #4: Καλοπροαίρετη αµέλεια
«Μερικές φορές λίγη αδιαφορία είναι καλύτερη από την υπερπροστασία»

Τηλεφωνούν καθημερινά στους δάσκαλους για να μάθουν πώς τα πάει το παιδί τους ή βρίσκονται συνεχώς μαζί του. Ο λόγος για τους υπερπροστατευτικούς γονείς, που προσκολλώνται στα παιδιά τους για να τα κρατήσουν ασφαλή και χαρούμενα ή επειδή πιστεύουν ότι έτσι δημιουργούν ισχυρούς οικογενειακούς δεσμούς.

Μια τέτοια νοοτροπία φαίνεται λογική σε έναν αβέβαιο κόσμο, γεμάτο κινδύνους (πραγματικούς ή όχι) και έντονο ανταγωνισμό. Ωστόσο, οι γονείς αυτοί συχνά υπερεκτιμούν την επίδρασή τους, δεν εμπιστεύονται τις ικανότητες του παιδιού και φαίνεται να μην καταλαβαίνουν ότι οι ισχυροί δεσμοί χτίζονται πάνω στην καθημερινή φροντίδα του. Μάλιστα, η ανάγκη τους για εμπλοκή γίνεται μεγαλύτερη όταν βλέπουν το παιδί τους ως υποκατάστατο για την εκπλήρωση των δικών τους ονείρων.

Όμως, η παρέμβαση αυτή μπορεί μακροπρόθεσμα να επιδράσει αρνητικά. Με το να μην αφήνουν τα παιδιά να «σκοντάψουν» σε μικροπράγματα, δεν τα αφήνουν να αναπτύξουν την ικανότητα να αντιμετωπίζουν δύσκολες καταστάσεις, τους στερούν την αυτοπεποίθηση που χρειάζονται και ενισχύουν τη εξάρτηση από τους ίδιους. Επιπλέον, τα παιδιά που συνηθίζουν να παίρνουν ό,τι χρειάζονται, χωρίς να κάνουν οποιαδήποτε προσπάθεια, μπορεί μελλοντικά να απογοητευτούν, αφού ο υπόλοιπος κόσμος δεν τους αναγνωρίζει αυτό το αυτονόητο δικαίωμα. Κάνοντας, όμως, ένα βήμα πίσω, μαθαίνουμε στα παιδιά να σηκώνονται όταν πέφτουν, να αντιλαμβάνονται εσωτερικά το γονικό δέσιμο και να αναγνωρίζουν τις δικές τους ικανότητες. Η δουλειά μας ως γονέων είναι να καταστήσουμε τα παιδιά μας αυτάρκη.

Μάθηµα #5: Τα αντίθετα δεν έλκονται για πάντα
Το «κλειδί» για μια ευτυχισμένη και υγιή σχέση είναι η επιλογή ενός συντρόφου που μας μοιάζει αρκετά, ενός προσώπου που επικυρώνει τις υπάρχουσες απόψεις και τις συνήθειές μας, αντί να προσπαθεί να μας αλλάξει. Αυτό μπορεί να ακούγεται παράξενο, αλλά τα αντίθετα δεν έλκονται για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ο ρόλος που παίζουν τα κοινά στοιχεία στις αξίες, τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, το οικονομικό υπόβαθρο, τη θρησκεία είναι ιδιαίτερα σημαντικός για την επιτυχία μιας σχέσης. Όσο περισσότερο ένα ζευγάρι μοιράζεται μια παρόμοια προοπτική, τόσο μειώνονται οι πιθανές συγκρούσεις στη σχέση των δύο συντρόφων. Είναι ζωτικής σημασίας για την επιτυχία της σχέσης το ζευγάρι να βρει κοινό έδαφος όσον αφορά τις προσωπικές του αξίες.

Ωστόσο, η συμβατότητα είναι η μία πλευρά του νομίσματος που λέγεται υγιής σχέση, καθώς η σπίθα της έλξης προέρχεται από τις μικρές μας διαφορές. Η κοινή βάση είναι σημαντική για τη διατήρηση μιας σχέσης σε βάθος χρόνου, αλλά η συμπληρωματικότητα κάνει πραγματικά τη διαφορά όσον αφορά το σεξουαλικό πάθος. Τα ζευγάρια που είναι υπερβολικά όμοια καταλήγουν να έχουν μια σχέση αδελφική, προβλέψιμη, χωρίς εκπλήξεις και νέα στοιχεία.

Ποια είναι, λοιπόν, η χρυσή τομή; Το να έχουμε έναν σύντροφο του οποίου τα πάθη διαφέρουν αρκετά από τα δικά μας, ώστε να επεκτείνουν τις εμπειρίες μας, αλλά με τον οποίο να είμαστε σε συμφωνία για τα σημαντικά θέματα, όπως π.χ. το πώς να μεγαλώσουμε τα παιδιά μας.
Πηγή: vita.gr 
Μαρία Σταματάκη ψυχοθεραπεύτρια, οικογενειακή θεραπεύτρια.

Read More

Σαμποτάροντας τον εαυτό μας

By: John Tsipas 0 comments

Ορισμένες συμπεριφορές μας μάς βλάπτουν, αλλά εμείς αδυνατούμε να το καταλάβουμε, βάζοντας έτσι συνεχώς τρικλοποδιές στον εαυτό μας. Ποιες είναι αυτές;

Υπονομεύουμε τον εαυτό μας όταν, στην προσπάθειά μας να λύσουμε ένα πρόβλημα, τελικά προκαλούμε ένα νέο ή το χειριζόμαστε με τέτοιον τρόπο που παρεμβαίνει στα μελλοντικά μας σχέδια ή αποδεικνύεται καταστροφικός για τις διαπροσωπικές μας σχέσεις. Αν και όλοι έχουμε κάποια στιγμή υιοθετήσει, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, μια τέτοια συμπεριφορά, το πρόβλημα ξεκινά όταν αυτή επαναλαμβάνεται τακτικά, μέχρι που γίνεται συνήθεια.

Το «αυτο-σαμποτάζ» είναι μια κατάσταση που επαναλαμβάνεται συστηματικά και εξελίσσεται μέσα στον χρόνο, γι’ αυτό και χρειάζεται χρόνος και προσπάθεια για να σταματήσει. Στην ουσία πρόκειται για έναν λανθασμένο μηχανισμό άμυνας, για μια προσωρινή ανακούφιση, που σε βάθος χρόνου μας βλάπτει, αφού μπορεί εμείς να αρνούμαστε το πρόβλημα, αυτό όμως εξακολουθεί να υφίσταται και να διογκώνεται.

Τρεις «αυτοκαταστροφικές» συμπεριφορές

1. Η άρνηση των συναισθημάτων

Στην προσπάθειά μας να αποφύγουμε ή να αντιμετωπίσουμε τα αρνητικά συναισθήματα που μας κατακλύζουν, είναι πιθανό να υιοθετήσουμε συμπεριφορές οι οποίες, αντί να μας βοηθούν, μακροχρόνια μας βλάπτουν. Το να δραπετεύουμε από την πραγματικότητα μπορεί να φαντάζει επιθυμητό, αλλά τελικά μπορεί να μας βάλει σε μεγαλύτερες φασαρίες, επειδή, αρνούμενοι να αντιμετωπίσουμε τις δύσκολες καταστάσεις της ζωής μας, ουσιαστικά τις αφήνουμε να διαιωνίζονται. Βέβαια, το να καταφύγουμε στο λεγόμενο comfort food μετά από μια δύσκολη μέρα δεν θεωρείται προβληματική συμπεριφορά αν γίνεται π.χ. 2 φορές τον μήνα. Η κατάσταση εξελίσσεται σε πρόβλημα όταν γίνεται συστηματικά ή έχει επιπτώσεις στο βάρος, την υγεία και την ψυχική μας διάθεση. Αν το ξέσπασμα στο φαγητό καθιερωθεί ως τρόπος αντίδρασης απέναντι σε μια δύσκολη κατάσταση, τότε κινδυνεύουμε να εγκλωβιστούμε σε αυτόν.

Επίσης, ορισμένοι άνθρωποι εστιάζουν σε τόσο μεγάλο βαθμό στο αρνητικό γεγονός το οποίο βιώνουν, που τελικά παγιδεύονται σε μια επώδυνη κατάσταση αρνητικών συναισθημάτων. Στη συνέχεια, επιλέγουν ακραίες συμπεριφορές, ελπίζοντας ότι οι σωματικές αισθήσεις που τους προκαλούν θα είναι τόσο έντονες, ώστε να τους αποσπάσουν την προσοχή και να τους βοηθήσουν να ξεχαστούν.

Μερικές φορές, ωστόσο, σαμποτάρουμε τον εαυτό μας και λόγω «άγνοιας», εξαιτίας λανθασμένων πεποιθήσεων σχετικά με το ποια συμπεριφορά θεωρείται σωστή. Η λύπη, για παράδειγμα, συχνά μας οδηγεί στην απομόνωση. Αυτή την αντίδραση μπορεί να τη νιώθουμε σωστή, αλλά στην πραγματικότητα μας βλάπτει. Το να αποτραβιόμαστε από υγιείς καταστάσεις, όταν έχουμε κακή διάθεση, έχει ως αποτέλεσμα να την επιδεινώνουμε. Κοινό χαρακτηριστικό, πάντως, στις καταστροφικές συμπεριφορές είναι ότι νομίζουμε ότι μας βοηθούν, αλλά στην πραγματικότητα μας αποπροσανατολίζουν, βυθίζοντάς μας όλο και περισσότερο σε έναν φαύλο κύκλο.

Δυστυχώς, συχνά δεν καταλαβαίνουμε ότι μόνοι μας σαμποτάρουμε τον εαυτό μας και αυτό γιατί πολλές φορές οι συνέπειες των πράξεων και αποφάσεών μας δεν είναι άμεσες. Για να αντιληφθούμε το πώς μας επηρεάζουν, πρέπει να τις προβάλουμε σε βάθος χρόνου, να δούμε αν και κατά πόσο βλάπτουν τα μελλοντικά μας σχέδια και τις σχέσεις μας.

Η στροφή στις εξαρτήσεις

Η συστηματική αποφυγή ενός ανθρώπου να αντιμετωπίσει τα αρνητικά συναισθήματά του μπορεί να τον οδηγήσει σε κάποιου είδους εξάρτηση, προκειμένου να συντηρήσει την άρνησή του για το πρόβλημα ή να μην ασχοληθεί με αυτό. Η εξάρτηση, είτε αυτή εκφράζεται με τη μορφή κατάχρησης ουσιών (αλκοόλ, φάρμακα, ναρκωτικά) είτε ως προσκόλληση σε ένα άτομο, αποδεικνύεται επιβλαβής σε όλα τα επίπεδα, σωματικά και ψυχικά. Πρόκειται για μια λανθασμένη επιλογή, έναν «ανθυγιεινό» τρόπο να δραπετεύουμε από τα πράγματα που μας βασανίζουν. Ο εθισμός είναι μια δύσκολη περίπτωση -ας μη γελιόμαστε- και χρειάζεται μεγάλη δύναμη, επιμονή και θέληση για να τον ξεπεράσουμε. Η εξάρτηση μας αποδυναμώνει, γι’ αυτό και είναι σημαντική η αναζήτηση βοήθειας από έναν ειδικό και η υποστήριξη των αγαπημένων μας προσώπων.

Σπάμε τον φαύλο κύκλο!

*Κρατάμε ένα ημερολόγιο αναφορικά με το πώς αντιμετωπίζουμε τις στρεσογόνες καταστάσεις.

*Αναγνωρίζουμε τη συμπεριφορά που ακολουθούμε.

*Αποδεχόμαστε το πόσο μας βλάπτει.

*Εκπαιδεύουμε τον εαυτό μας να αντιδρά διαφορετικά, βρίσκοντας, με τη βοήθεια των δικών μας ανθρώπων ή ενός ειδικού, εναλλακτικές λύσεις αντιμετώπισης του προβλήματος, όπως π.χ. ένα νέο χόμπι.

2. Η δύναμη της αναβλητικότητας

Η αναβολή, η χρονική απόσταση που χωρίζει τις προθέσεις μας από το να γίνουν πράξη, η δράση που δεν αναλαμβάνουμε ποτέ, είναι ο πιο κοινός τρόπος να σαμποτάρουμε τον εαυτό μας. Και ενώ πιστεύουμε ότι η θέληση και οι λόγοι που γεννούν τους στόχους μας αρκούν για να μας κινητοποιήσουν, τελικά αποδεικνύεται ότι αυτό δεν ισχύει.

Η αναβλητικότητα είναι μια παράλογη καθυστέρηση. Στην πραγματικότητα, το πρόβλημα είναι ψυχολογικό και όλες οι δυσκολίες που προκύπτουν ή τα εμπόδια που βάζουμε απορρέουν από αυτό. Μπορεί το μυαλό μας να γνωρίζει και να κατανοεί το τι πρέπει να κάνουμε, ωστόσο δεν έχουμε τη διάθεση να το κάνουμε. Έτσι, εστιάζουμε στα βραχυπρόθεσμα οφέλη, στο να νιώσουμε καλά αυτή τη στιγμή, θυσιάζοντας τα μακροπρόθεσμα οφέλη. Μάλιστα, όταν το πρόβλημα είναι χρόνιο και χαρακτηρίζει την καθημερινότητά μας, τότε κινδυνεύουμε να θυσιάσουμε ολόκληρη τη ζωή μας.

Υπάρχουν 4 βασικοί λόγοι για τους οποίους συνήθως κωλυσιεργούμε:

Δεν θέλουμε να κάνουμε πράγματα που δεν μας αρέσουν ή μας αναστατώνουν με οποιονδήποτε τρόπο. Για παράδειγμα, αναβάλλουμε μια επίσκεψη στον γιατρό, γιατί δεν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε μια ενδεχομένως αρνητική κατάσταση, αλλά θέλουμε να συνεχίσουμε να νιώθουμε καλά.

Συχνά οι προθέσεις μας ή/και ο στόχος μας είναι ασαφείς ή δεν είναι αρκετά ισχυροί για να μας κινητοποιήσουν. Αυτή η δίαιτα που ξεκινάει πάντα από Δευτέρα είναι ένα κλασικό παράδειγμα αναβολής.

Η προσοχή μας αποσπάται εύκολα. Θα γράψουμε, για παράδειγμα, την επιστολή που πρέπει, αφού πρώτα απαντήσουμε στο μήνυμα της φίλης, διαβάσουμε ένα mail, τσεκάρουμε το facebook, δούμε τι καιρό θα κάνει αύριο… και ξαφνικά η μέρα πέρασε και η επιστολή δεν έχει ακόμα γραφτεί.

Αναβάλλουμε πράγματα από φόβο, επειδή λόγου χάρη νομίζουμε ότι δεν έχουμε τις δυνάμεις και τα προσόντα που απαιτούνται ή ανησυχούμε για τα αποτελέσματα μιας πιθανής ενέργειας ή πρωτοβουλίας μας. Γενικά ο φόβος -το άγχος της αποτυχίας- είναι ένας παράγοντας που μας κρατάει πίσω.

Σημαντικό στοιχείο της αναβλητικότητας είναι η λεγόμενη αυτοεξαπάτηση, τα μικρά ψέματα που λέμε στον εαυτό μας προκειμένου να νιώσουμε καλύτερα που δεν κάνουμε αυτό που πρέπει, οι δικαιολογίες που εφευρίσκουμε ή τα προβλήματα που αφήνουμε άλυτα επειδή μας βολεύουν.

Ξεκινάμε σταδιακά

*Καλό είναι να θέτουμε μικρούς και εφικτούς στόχους και όχι μακρινούς και μεγάλους. Κάνοντας ένα βήμα τη φορά, θα πάρουμε θάρρος για να συνεχίσουμε και θα φτάσουμε σταδιακά στον τελικό μας στόχο.

*Φροντίζουμε να παίρνουμε συγκεκριμένες αποφάσεις και όχι να κάνουμε γενικές δηλώσεις.

*Βρίσκουμε αυτό που μας αποσπά την προσοχή και το απομακρύνουμε.

*Βάζουμε σε πρόγραμμα τη δουλειά μας και προσπαθούμε όσο γίνεται να το τηρήσουμε.

*Επιβραβεύουμε τον εαυτό μας κάθε φορά που καταφέρνουμε να τηρήσουμε το οργανόγραμμά μας.

3. Η έλλειψη αυτοπεποίθησης

Μπορεί η μετριοφροσύνη να θεωρείται αρετή και ο υπέρμετρος εγωισμός να είναι κοινωνικά κατακριτέος, ωστόσο όταν το Εγώ καταπιέζεται σε υπερβολικό βαθμό, αυτό αποτελεί δείγμα χαμηλής αυτοεκτίμησης. Όταν συνεχώς υποτιμούμε τον εαυτό μας, γινόμαστε οι ίδιοι τροχοπέδη στην εξέλιξή μας, αφού η αρνητική εικόνα που έχουμε για εμάς τους ίδιους μας αποτρέπει από το να πάρουμε ρίσκα ή να θέσουμε υψηλούς στόχους.

Ακόμα χειρότερα, η προβολή μιας τέτοιας εικόνας αποτρέπει και τους άλλους από το να μας πάρουν στα σοβαρά, από το να μας αναθέσουν ρόλους και ευθύνες, και μας εμφανίζει λιγότερο ικανούς στην εκτέλεση καθηκόντων. Η διαρκής αναζήτηση έγκρισης και αποδοχής στα μάτια των άλλων δεν δείχνει πάντα πόσο εκτιμάμε τη γνώμη τους, αλλά μας κάνει να φαινόμαστε αδύναμοι και λιγότερο ικανοί.

Επίσης, η εξαρχής δήλωση της «ανικανότητάς» μας, όπως, για παράδειγμα, «Δεν θέλω να οδηγήσω. Είμαι κακή οδηγός», μας καλύπτει σε περίπτωση που κάτι πάει στραβά. Ο φόβος της έκθεσης υπάρχει και στην περίπτωση αυτή, γι’ αυτό εμείς προειδοποιούμε τους γύρω μας για την έλλειψή μας, θέλοντας να εκμηδενίσουμε τις πιθανότητες αρνητικής κριτικής ή αρνητικού αποτελέσματος.

Όμως, στις ανταγωνιστικές κοινωνίες που ζούμε, όπου η ατομικότητα είναι κύριο χαρακτηριστικό, καλούμαστε συχνά να παρουσιάσουμε τον εαυτό μας ως μοναδικό, να τον προβάλουμε όσο καλύτερα μπορούμε, προκειμένου να εξελιχθούμε. Ο χρόνος, όμως, που συνήθως μας δίνεται είναι ελάχιστος και μέσα στα στενά αυτά όρια πρέπει να παρουσιάσουμε τις καλύτερες και πιο δυνατές πτυχές μας, να δώσουμε τις καλές πληροφορίες που διαφορετικά δεν θα ήταν διαθέσιμες. Το να υποτιμάμε, λοιπόν, τον εαυτό μας δεν είναι δείγμα καλής συμπεριφοράς, αλλά χαμηλής αυτοεκτίμησης.

Μαθήματα αυτοεκτίμησης

*Φροντίζουμε να έχουμε μια σφαιρική άποψη για τα πράγματα, εστιάζοντας ισότιμα τόσο στις θετικές όσο και στις αρνητικές πλευρές του εαυτού μας.

*Καταγράφουμε τα 10 πράγματα για τα οποία είμαστε περήφανοι. Αν δεν μπορούμε μόνοι μας, ζητάμε τη βοήθεια των γύρω μας.

*Στοχεύουμε στην ενίσχυση των θετικών μας σημείων και στη βελτίωση των αρνητικών μας.

Ναταλία Κουτρούλη ψυχολόγος υγείας
Πηγή:Ψυχολογία, Φιλοσοφία…

Read More

Οι λόγοι που το χαμόγελο είναι πηγή ζωής

By: John Tsipas 0 comments

Δέκα τρόποι που επιδρά θετικά στον οργανισμό μας

Αποτελεί την έκφραση του πιο όμορφου συναισθήματος που μπορεί να νιώσει ένας άνθρωπος. Οταν ένας άνθρωπος αισθάνεται ευτυχής, τότε ο πιο άμεσος τρόπος να το δείξει είναι το διάπλατο χαμόγελό του. Εχοντας περάσει στιγμές ευτυχίας, στιγμές που το χαμόγελο δεν μπορεί να φύγει από τα χείλη μας, μπορούμε εύκολα να συμπεράνουμε πως αυτή η υπέροχη αίσθηση δεν μπορεί παρά να επιδρά θετικά στον οργανισμό μας. Τι μπορεί όμως να μας χαρίσει ένα... απλό «παιχνίδι» των μυών μας;

Δεν είναι λίγα τα οφέλη που μπορεί να μας προσφέρει το χαμόγελο. Η επίδραση του στη ψυχολογία και η άμεση σύνδεση του με θετικά συναισθήματα είναι ικανή να «θωρακίσει» την υγεία και όχι μόνο. Ιδού οι δεκαπέντε τρόποι που μπορεί το χαμόγελο επιδρά θετικά στον οργανισμό.

1. Χαμηλώνει τους καρδιακούς παλμούς

Το χαμόγελο έχει την εκπληκτική ιδιότητα να «χαλαρώνει» τη καρδία. Κατά τη διάρκειά του, πέφτουν οι καρδιακοί παλμοί και ελαφρύνεται το έργο της καρδιάς. Οι άνθρωποι που συνηθίζουν να ζουν με χαμόγελο στα χείλη, αντιμετωπίζουν καρδιακές παθήσεις σε πού μικρότερα ποσοστά από τους... αγέλαστους.

2. Μειώνει το στρες

Ενα από τα βασικά προβλήματα της καθημερινότητας μπορεί να αντιμετωπιστεί με το πιο απλό τρόπο. Το στρες αποτελεί μόνιμο φαινόμενο της σύγχρονης κοινωνίας και έιναι προάγγελος πολλών σοβαρών προβλημάτων υγείας. Χαμογελώντας, ο οργανισμός αυτόματα ανακουφίζεται από το στρες. Οι ενδορφίνες που απελευθερώνονται καταπολεμούν τις ορμόνες που προκαλούν στρες σε τεράστιο βαθμό.

3. Αυξάνει τη παραγωγικότητα

Υπάρχουν μέρες που οι ιδέες πηγάζουν ασταμάτητα από το μυαλό μας και άλλες που η έμπνευση μας δείχνει να στερεύει. Για τις μέρες που οι ιδέες δεν... κατεβαίνουν με τίποτα, το χαμόγελο είναι η καλύτερη λύση. Το μυαλό «καθαρίζει» και έρχεται πάλι σε θέση να παράγει, με προϋπόθεση να τονωθεί από λίγες στιγμές γέλιου.

4. Συμβάλλει στην αξιοπιστία

Οταν ένας άνθρωπος εμφανίζεται χαμογελαστός, τότε οι μελέτες δείχνουν ότι θεωρείται περισσότερο «έμπιστος» στους κύκλους του. Το χαμόγελο, με προϋπόθεση να είναι αλλά και να φαίνεται αληθινό, είναι ικανό να χτίσει τα πρώτα στάδια μιας σχέσης από μόνο του. Η αίσθηση της εμπιστοσύνης και της αξιοπιστίας αυξάνονται αποτελεσματικά, όταν βρίσκεται ένα χαμόγελο απέναντι μας.

5. Σπάει την αμηχανία

Οταν βρισκόμαστε σε αμήχανες καταστάσεις, το χαμόγελο είναι πάντα εκεί για να μας «σώσει». Είναι ίσως ο καλύτερος τρόπος να αποφύγει κάποιος περίτεχνα μια άτυχη στιγμή και να αντιστρέψει το κακό κλίμα σε θετικό.

6. Ελαφραίνει τα λυπημένα συναισθήματα

Αποτελεί ίσως το πιο σωστό τρόπο αντιμετώπισης μιας... κακής στιγμής. Αλλωστε ο κλαυσίγελος είναι γνωστό μας χαρακτηριστικό. Το χαμόγελο είναι ικανό να ελαφρύνει τα πολύ έντονα συναισθήματα λύπης και να... απαλύνει το πόνο.

7. Λειτουργεί σαν... παυσίπονο

Είναι κάτι αντίστοιχο με τον κλαυσίγελο. Οταν αντιμετωπίσουμε ένα τραυματισμό που προκύπτει με γέλιο, τότε ο πόνος ξαφνικά απαλύνεται. Ο οργανισμός επικεντρώνεται στο... αστείο της υπόθεσης και έτσι ο πόνος περνάει σε δεύτερη βάση.

8. Αποτελεί το «μυστικό» της νεότητας

Αυτό είναι ίσως το πιο γνωστά αποτέλεσμα του χαμόγελου. Οι άνθρωποι που συνηθίζουν να ζουν χαμογελαστοί, δείχνουν πολύ πιο έντονα το αίσθημα της νεότητας. Σύμφωνα με μελέτες, όσοι άνθρωποι χαμογελούν μοιάζουν τουλάχιστον τρία χρόνια νεότεροι.

9. Ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα

Οσο περίεργο και να ακούγεται, το χαμόγελο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν μηχανισμός ενάντια στους... «εισβολείς». Επειδή ο οργανισμός χαλαρώνει στις στιγμές γέλιου, μπορεί πολύ πιο εύκολα να αντιμετωπίσει τους ιούς που προσπαθούν να εισβάλουν.

10. Αυξάνει τη διάρκεια της ζωής

Ισως το πιο σημαντικό όλων των προτερημάτων που μας προσφέρει το χαμόγελο. Η διάρκεια ζωής όσως χαμογελούν πολύ, αυξάνεται σημαντικά. Σύμφωνα με μελέτες, το χαμόγελο μπορεί να προσφέρει ακόμα και 7 χρόνια ζωής στον άνθρωπο.

Read More

Οδυσσέας Ελύτης: 18 χρόνια από τον θάνατό του

By: John Tsipas 0 comments

O ποιητής που θα ξανάφτιαχνε την Ελλάδα με ένα αμπέλι, μια ελιά και ένα καράβι
Αφιέρωμα στον μέγιστο νομπελίστα ποιητή μας
Ειρήνη Νικολοπούλου : Δημοσιογράφος
http://eirinika.gr

Ο Οδυσσέας Ελύτης γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης, στις 2 Νοεμβρίου του 1911. Διακρίθηκε το 1960 με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης και το 1979 με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Διαμόρφωσε ένα προσωπικό ποιητικό ιδίωμα και θεωρείται ως ένας από τους ανανεωτές της ελληνικής ποίησης.

Πολλά ποιήματά του μελοποιήθηκαν ενώ συλλογές του έχουν μεταφραστεί μέχρι σήμερα σε πολλές ξένες γλώσσες. Το έργο του περιλάμβανε ακόμα μεταφράσεις ποιητικών και θεατρικών έργων. Υπήρξε μέλος της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών εργων Τέχνης και της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Κριτικής, Αντιπρόσωπος στις Rencontres Internationales της Γενεύης και Incontro Romano della Cultura της Ρώμης.

Ήταν ο έκτος γιος της Μαρίας και του Παναγιώτη Αλεπουδέλη, γνωστού σαπουνοβιομήχανου από τη Μυτιλήνη, που διατηρούσε πολύ φιλικούς δεσμούς με το Ελευθέριο Βενιζέλο. Στην Αθήνα, η οικογένεια εγκαθίσταται, όταν ο Οδυσσέας ήταν 3 χρονών. Στα παιδικά και νεανικά του χρόνια, στο σπίτι της οδού Σόλωνος, σημαντικό ρόλο έπαιξαν, η Γερμανίδα γκουβερνάντα του Άννα Κέλερ και ο θάνατος της αδερφής του Μυρσίνης το 1918, όταν ο ποιητής ήταν μόνο 7 χρονών. Ένας θάνατος, που τον συγκλόνισε και ίσως να τον έβαλε σ' έναν αγώνα να τον ξεπεράσει, ώστε στο τέλος να αποδεχθεί το θάνατο και να τον νικήσει. Έτσι κατάφερε να κάνει, οίστρο της ζωής, το φόβο του θανάτου.

 Σε νεαρή ηλικία ο ποιητής μας στάθηκε τυχερός να έχει σπουδαίους δασκάλους, όπως ο Ιωάννης Κακριδής και ο Γιώργος Αποστολάκης, ευτύχησε να ταξιδέψει πολύ, να μυηθεί στην αγάπη της φύσης, να προχωρήσει στην ανακάλυψη των νησιών του Αιγαίου και να αφήσει την ψυχή του σ' ένα αδιάκοπο ταξίδι στα γαλανά νερά του Αρχιπελάγους.
Στα 13 του χρόνια άρχισε να δημοσιεύει, χρησιμοποιώντας ψευδώνυμο, συνεργασίες του στη "Διάπλαση των Παίδων", ένα περιοδικό που σε μας τα παιδιά θυμίζει τον Γρηγόριο Ξενόπουλο, την Πηνελόπη Δέλτα και άλλους κορυφαίους των ελληνικών γραμμάτων.
Γράφει τα "Πρώτα ποιήματα" το 1934. Τότε γνωρίζει και συνδέεται με τον Ανδρέα Εμπειρίκο.

Μια γνωριμία, που θα τον επηρεάσει και που θα εξελιχθεί σε μια βαθιά, ισόβια φιλία. Για πρώτη φορά τότε, δέχεται απρόθυμα να δημοσιεύσει ποιήματά του στα "Νέα Γράμματα", με το ψευδώνυμο που θα τον έκανε παγκόσμια γνωστό: Στο καφενείο του Λουμίδη, ένα στέκι που εγκαινίασαν το 1938, με την άλλη μεγάλη ποιητική μορφή, το Νίκο Γκάτσο, συναντιέται με σπουδαίους ανθρώπους. Ο Μίκης Θεοδωράκης και ο Μάνος Χατζηδάκις ήταν δυο απ' αυτούς.


Στην εποχή του, στην ποίηση επικρατούσε μια νοοτροπία, που ήταν γνωστή με τον όρο "Καρυωτακισμός", που σήμαινε για τη λογοτεχνία ένα κλίμα πόνου, ενοχής και ίσως απαισιοδοξίας.

Κόντρα σ' αυτά, ο Ελύτης αντιτάσσει μια ποίηση χαρούμενη, ευφρόσυνη, με μια τρελή ροή λόγου, γεμάτη ζωντανές εικόνες.
Εκπρόσωποι της γενιάς του '30, αυτός και ο Εμπειρίκος, αφομοιώνουν στην ποίησή τους στοιχεία υπερρεαλισμού, σε αντίθεση με τον Σεφέρη - άλλη μια ξεχωριστή μορφή της ίδιας γενιάς - ο οποίος φέρνει στην ελληνική ποίηση, έναν νέο αέρα, επηρεασμένος από τον συμβολισμό.

 Ως πολίτης, δεν παρέλειψε να δώσει το παρόν στις κρίσιμες στιγμές του έθνους. Υπηρέτησε στο αλβανικό μέτωπο ως ανθυπολοχαγός (΄40-'41). Οι εμπειρίες του απ' το Αλβανικό έπος συγκεντρώνονται σ' ένα έργο, το "'Ασμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας".

Στη Γαλλία, το 1950, ξεκινά να γράφει την κορωνίδα του έργου του, το " 'Αξιον Εστί", που κυκλοφορεί το 1960 και κερδίζει το Πρώτο Κρατικό Βραβείο. Το 1963, ο Σεφέρης παίρνει το βραβείο Νόμπελ και ο Ελύτης, εκδίδει το έργο του " 'Ηλιος ο Πρώτος" και τα επόμενα χρόνια, ηχογραφεί με τον Θεοδωράκη τις "Μικρές Κυκλάδες".

Στα 1972 αρνείται - σαν πράξη αντίστασης - το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας, που του προσφέρει η χούντα. Εκδίδει "Τα ρω του έρωτα", το 1973 και κυκλοφορεί σε μουσική Λίνου Κόκοτου "Το θαλασσινό τριφύλλι". 

Το 1979, η Σουηδική Ακαδημία ανήγγειλε, ότι του απονέμει το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας και γίνεται ο δεύτερος 'Ελληνας, που τιμάται με το ανώτερο βραβείο, στο χώρο της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Η αναγγελία της απονομής του βραβείου από την Σουηδική Ακαδημία έγινε στις 18 Οκτωβρίου 1979 "για την ποίησή του, που με φόντο την ελληνική παράδοση, με αισθηματοποιημένη δύναμη και πνευματική οξύνοια ζωντανεύει τον αγώνα τού σύγχρονου ανθρώπου για ελευθερία και δημιουργία. 

Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς από την πνευματική παρακαταθήκη που μας άφησε. "Προσανατολισμοί" (1940), "Θάνατος και Ανάσταση του Κων/νου Παλαιολόγου" (1971), "Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας" (1972), "Ο ζωγράφος Θεόφιλος" (1973), "Η μαγεία του Παπαδιαμάντη" (1977), "Μαρία Νεφέλη" (1978), αλλά και ένα τεράστιο έργο στο χώρο της δισκογραφίας.

Από τα δοκίμιά του μέχρι τις μεταφράσεις ξένων ποιητών και θεατρικών συγγραφέων. Μια προσφορά που συνεχίστηκε μέχρι το τέλος της ζωής του. Το 1992, το βιβλίο "Εν λευκώ" και το 1995 μια συλλογή δοκιμίων με τίτλο "Ο κήπος με τις αυταπάτες". Μια παρακαταθήκη, για την οποία τιμήθηκε και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Πέθανε στις 18 Μαρτίου του 1996 από ανακοπή καρδιάς, στην Αθήνα. Ο θάνατος του ποιητή δεν σήμανε το τέλος του έργου του. Τα έργα «Εκ του πλησίον» και «2x7ε» δημοσιεύτηκαν μετά τον θάνατό του. Ο Οδυσσέας Ελύτης πέθανε στις 18 Μαρτίου 1996 από ανακοπή καρδιάς στο σπίτι του στην Αθήνα. Στο πλευρό του, η Ιουλίτα Ηλιοπούλου, η οποία τον συντρόφευε τα τελευταία 13 χρόνια της ζωής του. Δεν παντρεύτηκαν ποτέ. Για τον Ελύτη ο θάνατος δεν ήταν παρά ακόμη ένα ταξίδι. «Είπα θα φύγω. Τώρα. Μ' ό,τι να 'ναι: τον σάκο μου τον ταξιδιωτικό στον ώμο, στην τσέπη μου έναν οδηγό, τη φωτογραφική στο χέρι. Βαθιά στο χώμα και βαθιά στο σώμα θα πάω να βρω ποιος είμαι. Τι δίνω, τι μου δίνουν και περισσεύει το άδικο. Χρυσέ της ζωής αέρα» («Ο μικρός Ναυτίλος», 1985).

Read More